เปิดความหมายแท้จริง "สวัสดี" แปลว่าอะไร? ใครคือคนไทยคนแรกที่ใช้คำนี้ทักทาย

เปิดความหมายแท้จริง "สวัสดี" แปลว่าอะไร? ใครคือคนไทยคนแรกที่ใช้คำนี้สำหรับการทักทาย

“สวัสดี” เป็นคำทักทายที่คนไทยใช้กันทุกวันจนกลายเป็นส่วนหนึ่งของวัฒนธรรม ไม่ว่าจะเป็นการพบกันครั้งแรก การกล่าวลา หรือการเริ่มต้นบทสนทนา พร้อมกับการยกมือไหว้อย่างอ่อนช้อยที่สะท้อนความสุภาพและความเคารพ

ด้วยความคุ้นเคยนี้ หลายคนอาจเข้าใจว่า “สวัสดี” เป็นคำที่คนไทยใช้กันมาตั้งแต่สมัยโบราณ แต่ความจริงแล้วคำนี้เพิ่งถูกนำมาใช้เป็นคำทักทายอย่างเป็นทางการของประเทศไทยเมื่อไม่ถึง 100 ปีที่ผ่านมา

ก่อนมีคำว่า “สวัสดี” คนไทยใช้คำอะไรทักทายกัน?

ก่อนปี พ.ศ. 2486 ประเทศไทยยังไม่มีคำทักทายกลางที่กำหนดให้ใช้เหมือนในปัจจุบัน การพบปะกันในชีวิตประจำวันมักใช้ทั้งกิริยาและคำพูดที่แสดงถึงความห่วงใยมากกว่าการใช้คำเฉพาะ

คนไทยในอดีตมักทักทายกันด้วยการไหว้ หรือใช้คำถามเช่น “ไปไหนมา” “กินข้าวกินปลาหรือยัง” หรือ “สบายดีหรือ” ซึ่งไม่ได้เป็นเพียงการถามสารทุกข์สุขดิบ แต่เป็นการแสดงความเอื้ออาทรต่อกัน

คำว่า “สวัสดี” แปลว่าอะไร?

คำว่า “สวัสดี” มีรากศัพท์มาจากภาษาสันสกฤตคำว่า “สฺวสฺติ (Svasti)” ซึ่งเป็นคำเก่าแก่ในวัฒนธรรมอินเดียโบราณ และถูกนำเข้ามาใช้ในภาษาไทยผ่านอิทธิพลของภาษาบาลีและสันสกฤต

คำว่า “สฺวสฺติ” มีความหมายเกี่ยวข้องกับความเป็นมงคล ความดี ความสุข ความปลอดภัย และความเจริญ โดยสามารถแยกความหมายได้ว่า

• สุ (su) หมายถึง ดี งาม
• อสฺติ (asti) หมายถึง มีอยู่ เป็นอยู่

เมื่อนำมารวมกันจึงมีความหมายว่า “ความดีมีอยู่” “ความเป็นสิริมงคลจงเกิดขึ้น” หรือ “ขอให้พบแต่สิ่งที่ดี”

ใครเป็นคนแรกที่นำคำว่า “สวัสดี” มาใช้เป็นคำทักทาย?

บุคคลสำคัญที่นำคำว่า “สวัสดี” มาประยุกต์ใช้เป็น คำกล่าวทักทายของคนไทย คือ พระยาอุปกิตศิลปสาร (นิ่ม กาญจนาชีวะ) นักปราชญ์ด้านภาษาไทย ซึ่งขณะนั้นท่านเป็นอาจารย์อยู่ที่คณะอักษรศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย

พระยาอุปกิตศิลปสารเห็นว่าประเทศไทยควรมีคำทักทายที่เป็นแบบแผนเช่นเดียวกับนานาประเทศ จึงเสนอให้นำคำว่า “สวัสดี” มาใช้ในสังคมไทย โดยเริ่มมีการใช้ในกลุ่มนิสิตและอาจารย์ของจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัยราวปี พ.ศ. 2477-2478

อย่างไรก็ตาม ในช่วงแรกคำว่า “สวัสดี” ยังไม่ได้แพร่หลายไปทั่วประเทศ และยังเป็นเพียงคำที่ใช้ในวงจำกัดเท่านั้น

พระยาอุปกิตศิลปสาร (นิ่ม กาญจนาชีวะ)

จอมพล ป. พิบูลสงคราม ผู้ผลักดันให้ “สวัสดี” ใช้ทั่วประเทศ

บุคคลที่มีบทบาทสำคัญในการทำให้คำว่า “สวัสดี” กลายเป็นคำทักทายของคนไทยทั้งประเทศ คือ จอมพล ป. พิบูลสงคราม นายกรัฐมนตรีในขณะนั้น

เมื่อวันที่ 22 มกราคม พ.ศ. 2486 รัฐบาลได้ประกาศส่งเสริมให้ประชาชนใช้คำว่า “สวัสดี” เป็นคำกล่าวทักทายอย่างเป็นทางการ เพื่อสร้างระเบียบแบบแผนทางสังคม และทำให้ประเทศไทยมีวัฒนธรรมการทักทายที่เป็นมาตรฐาน